اشنان

اُشنان گیاهی است با شاخه های باریک، برگ های ریز و طعم شور که معمولاً در شوره زارها می روید. نام های دیگر آن چوبک اشنان؛ اشنان قلیا؛ آذربو؛ آذربویه؛ غاسول؛ خَرند؛ و خلخان است.

اشنان گیاهی مقاوم به شوری است و می تواند در شرایط سخت محیطی رشد کند. از خاکستر حاصل از سوزاندن شاخ و برگ گیاه اشنان، ماده ای قلیایی «کلیاب» بدست می آورند که در مراکز صنعتی و سنتی مانند صابون سازی، سفالگری، شستشوی نخ های ابریشم و شیشه گری استفاده می کنند. در گذشته نه چندان دور نیز مغز ریشه آنرا خشک کرده و به عنوان شوینده استفاده می کردند. در ایران، اشنان در استانهای خراسان، سمنان، و یزد به وفور یافت می شود.

از دیگر کاربردهای اشنان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

استفاده به عنوان داروی گیاهی برای درمان بیماری هایی مانند اسهال، یبوست، و بیماری های پوستی
استفاده به عنوان کود برای بهبود حاصل خیزی خاک
استفاده به عنوان ماده ای برای تثبیت شن های روان

روش مصرف اشنان

روش استفاده از گیاه اشنان بستگی به کاربرد آن دارد. در اینجا چند روش استفاده از اشنان آورده شده است:

به عنوان شوینده

برای استفاده از اشنان به عنوان شوینده، ابتدا باید آن را خشک کنید. سپس، آن را آسیاب کرده و به شکل پودر درآورید. پودر اشنان را می توان با آب مخلوط کرده و برای شستشوی لباس، ظروف، و حتی بدن استفاده کرد.

به عنوان داروی گیاهی

برای استفاده از اشنان به عنوان داروی گیاهی، می توان آن را به صورت دمنوش، جوشانده، یا ضماد مصرف کرد.

دمنوش اشنان

برای تهیه دمنوش اشنان، ابتدا 2 تا 3 قاشق غذاخوری پودر اشنان را در یک فنجان آب جوش بریزید. سپس، اجازه دهید دمنوش به مدت 10 تا 15 دقیقه دم بکشد. دمنوش اشنان را می توان برای درمان اسهال، یبوست، و بیماری های پوستی مانند اگزما و پسوریازیس مصرف کرد.

دمنوش گیاه اشنان خواص درمانی مختلفی دارد. از جمله خواص این دمنوش می توان به موارد زیر اشاره کرد:

درمان یبوست: دمنوش اشنان دارای خاصیت ملین است و برای درمان یبوست مفید است.
درمان بیماری های پوستی: دمنوش اشنان دارای خاصیت ضدالتهابی و ضدباکتریایی است و برای درمان بیماری های پوستی مانند اگزما، پسوریازیس، و آکنه مفید است.
درمان زخم های دهان: دمنوش اشنان دارای خاصیت ضدعفونی کننده است و برای درمان زخم های دهان مفید است.
درمان گلودرد: دمنوش اشنان دارای خاصیت ضدالتهابی و ضدباکتریایی است. این خاصیت باعث می شود که دمنوش اشنان برای درمان گلودرد مفید باشد.

ضماد اشنان

برای تهیه ضماد اشنان، ابتدا پودر اشنان را با آب مخلوط کرده تا خمیر شود. سپس، خمیر را روی ناحیه آسیب دیده بمالید. ضماد اشنان را می توان برای درمان سوختگی، زخم، و ورم استفاده کرد.

به عنوان کود

برای استفاده از اشنان به عنوان کود، می توان آن را به صورت خاکستر در خاک مخلوط کرد. خاکستر اشنان باعث بهبود حاصل خیزی خاک و افزایش رشد گیاهان می شود.

به عنوان ماده ای برای تثبیت شن های روان

گیاه اشنان می تواند به عنوان ماده ای برای تثبیت شن های روان استفاده شود. برای این کار، باید اشنان را در مناطقی که مستعد فرسایش بادی هستند، بکارید. اشنان ریشه های قوی ای دارد که می تواند از فرسایش خاک جلوگیری کند.

توجه داشته باشید که قبل از استفاده از اشنان به عنوان داروی گیاهی، حتماً با یک پزشک یا متخصص طب سنتی مشورت کنید.

آیا اشنان کف دارد؟

پاسخ کوتاه به این سوال این است که بله، گیاه اشنان کف دارد.

کف گیاه اشنان به ماده سفید و کف آلودی گفته می شود که در اثر ساییدگی ریشه های این گیاه در آب ایجاد می شود. کف گیاه اشنان حاوی موادی مانند ساپونین، گلیکوپروتئین ها، و پلیساکاریدها است که خاصیت شویندگی دارند. به همین دلیل، از کف گیاه اشنان به عنوان شوینده طبیعی استفاده می شود.

نحوه ایجاد کف گیاه اشنان به این صورت است که ریشه های این گیاه حاوی سلول های حاوی ساپونین هستند. این سلول ها در اثر ساییدگی در آب، ساپونین های خود را آزاد می کنند. ساپونین ها موادی هستند که خاصیت شویندگی دارند. به همین دلیل، در اثر ترکیب شدن با آب، کف ایجاد می کنند.

کف گیاه اشنان را می توان از طریق روش های مختلفی مانند ساییدن ریشه های خشک شده این گیاه در آب، آسیاب کردن ریشه های خشک شده این گیاه، یا جوشاندن ریشه های خشک شده این گیاه در آب تهیه کرد.

کف گیاه اشنان کاربردهای مختلفی دارد. از جمله کاربردهای این کف می توان به موارد زیر اشاره کرد:

استفاده به عنوان شوینده طبیعی برای شستشوی لباس، ظروف و بدن
استفاده به عنوان ماده ضدعفونی کننده
استفاده به عنوان ماده نرم کننده مو
استفاده به عنوان ماده رنگرزی
استفاده به عنوان ماده تثبیت کننده در صنایع غذایی و دارویی