قسط تلخ

قسط تلخ (قسط هندی)

قسط تلخ نوعی ریشه خشک‌ شده از گیاهی به نام Saussurea costus است که در طب سنتی ایران و هند کاربرد زیادی دارد.

ساقه زیرزمینی قسط تلخ (ریزوم) ضخیم، منشعب و به رنگ تیره مایل به سیاه با طعمی تلخ و کمی معطر و تند می باشد که خواص درمانی داشته و در طب سنتی

از آن استفاده می شود. قسط به صورت قطعه قطعه به طول 4 الی 8 سانتیمتر و قطر 1 تا 2 سانتیمتر در بازار عرضه می شود.

قسط سه قسم دارد:

• یکی شیرین و سبک و سفید و با معطر و قسط بحری و عربی می نامند. بهترین نوع قسط است بهترین حالت آن سفید تازه می باشد که کمی زبان را می گزد و قوتش تا چهار سال باقی است.
• یکی مایل به سیاهی و سبک و سطبر و کم بو و تلخ که آن را قسط هندی می نامند.
• نوع سوم مایل به سرخی و سنگین که وزنش شبیه به چوب شمشاد است و خوشبو و بی تلخی می باشد.

خواص قسط تلخ :

• گرم کننده و برای رفع سوء هاضمه به کار می رود.
• برای معالجه دل درد و اسهال تجویز می شود.
• ترشی معده را كم می كند.
• جلوگیری از ریزش آب دهان
• بزاق آور، ضد تب نوبه ای و تونیک و مقوی
• اگر در دهان بجوید برای رفع دندان درد و سر درد مفید است.
• مقدار دو گرم در رشد مو و تقویت مو مفید است.
• چکاندن کوبیده آن گرفتگی گوش را برطرف می کند.
• دردهای مفصلی و سیاتیک و رماتیسم و درد كمر را تسكین می‌دهد.

به دلیل اینکه طبیعت قسط تلخ خیلی گرم و خشک است در بعضی مواقع تاول زا می باشد و بیشتر از آن در استعمال خارجی استفاده می کنند.

طریقه مصرف قسط تلخ:

روش‌ های مختلفی دارد بسته به نوع کاربرد:

برای عفونت یا کیست رحم:

• یک قاشق چای‌ خوری پودر قسط تلخ را با عسل مخلوط کرده، روزی ۱ بار به مدت ۱۰ تا ۱۵ روز مصرف شود

برای سینوزیت یا عفونت گلو:

• استنشاق دود قسط تلخ (درمان سنتی)
• یا غرغره کردن جوشانده آن

برای تقویت ریه یا ایمنی بدن:

• پودر آن را با آب گرم یا عسل مصرف می کنند، روزی ۱ بار، ناشتا یا قبل خواب

برای درد مفاصل:

• استفاده موضعی به صورت ضماد یا مالش با روغن قسط

چه افرادی بهتره استفاده کنن، چه افرادی نه؟

مناسب برای:

• بانوان با مشکلات رحمی یا قاعدگی نامنظم
• افرادی که عفونت مکرر (سینوزیت، گلو، ریه) دارند
• افرادی با سیستم ایمنی ضعیف
• کسانی که دچار سرفه‌ های مزمن یا آسم هستند
• افراد با طبع سرد و بلغمی

بهتره مصرف نکنن:

• زنان باردار (مگر با تجویز پزشک سنتی)
• افراد با طبع خیلی گرم
• کسانی که زخم معده یا بیماری‌ های گوارشی حاد دارند
• کودکان زیر ۷ سال (با احتیاط و نسخه مخصوص)

نکات نگهداری و افزایش ماندگاری قسط تلخ

• به دور از رطوبت و نور نگهداری شود
• در ظرف شیشه‌ ای دربسته یا پلاستیک فشرده و کیپ
• ماندگاری پودر تا ۱ سال و چوب خشک آن تا ۲ سال در صورت نگهداری درست

پیشنهاد استفاده با گیاهان دیگر:

برای تقویت سیستم ایمنی:

• قسط تلخ + عسل + زنجبیل

برای درمان کیست تخمدان:

• قسط تلخ + عسل + رازیانه + سیاهدانه

برای درمان سرفه و ریه:

• قسط تلخ + آویشن + گل بنفشه + عسل

برای تقویت مغز:

• قسط تلخ + کندر + هل

نکته :

در طب سنتی برای درمان بیماری ها نحوه و مقدار مصرف قسط تلخ را پزشک تشخیص داده و تجویز می کند.