قسط تلخ (قسط هندی)
قسط تلخ نوعی ریشه خشک شده از گیاهی به نام Saussurea costus است که در طب سنتی ایران و هند کاربرد زیادی دارد.
ساقه زیرزمینی قسط تلخ (ریزوم) ضخیم، منشعب و به رنگ تیره مایل به سیاه با طعمی تلخ و کمی معطر و تند می باشد که خواص درمانی داشته و در طب سنتی
از آن استفاده می شود. قسط به صورت قطعه قطعه به طول 4 الی 8 سانتیمتر و قطر 1 تا 2 سانتیمتر در بازار عرضه می شود.
قسط سه قسم دارد:
- یکی شیرین و سبک و سفید و با معطر و قسط بحری و عربی می نامند. بهترین نوع قسط است بهترین حالت آن سفید تازه می باشد که کمی زبان را می گزد و قوتش تا چهار سال باقی است.
- یکی مایل به سیاهی و سبک و سطبر و کم بو و تلخ که آن را قسط هندی می نامند.
- نوع سوم مایل به سرخی و سنگین که وزنش شبیه به چوب شمشاد است و خوشبو و بی تلخی می باشد.
خواص قسط تلخ :
- گرم کننده و برای رفع سوء هاضمه به کار می رود.
- برای معالجه دل درد و اسهال تجویز می شود.
- ترشی معده را كم می كند.
- جلوگیری از ریزش آب دهان
- بزاق آور، ضد تب نوبه ای و تونیک و مقوی
- اگر در دهان بجوید برای رفع دندان درد و سر درد مفید است.
- مقدار دو گرم در رشد مو و تقویت مو مفید است.
- چکاندن کوبیده آن گرفتگی گوش را برطرف می کند.
- دردهای مفصلی و سیاتیک و رماتیسم و درد كمر را تسكین میدهد.
به دلیل اینکه طبیعت قسط تلخ خیلی گرم و خشک است در بعضی مواقع تاول زا می باشد و بیشتر از آن در استعمال خارجی استفاده می کنند.
طریقه مصرف قسط تلخ:
روش های مختلفی دارد بسته به نوع کاربرد:
برای عفونت یا کیست رحم:
- یک قاشق چای خوری پودر قسط تلخ را با عسل مخلوط کرده، روزی ۱ بار به مدت ۱۰ تا ۱۵ روز مصرف شود
برای سینوزیت یا عفونت گلو:
- استنشاق دود قسط تلخ (درمان سنتی)
- یا غرغره کردن جوشانده آن
برای تقویت ریه یا ایمنی بدن:
- پودر آن را با آب گرم یا عسل مصرف می کنند، روزی ۱ بار، ناشتا یا قبل خواب
برای درد مفاصل:
- استفاده موضعی به صورت ضماد یا مالش با روغن قسط
چه افرادی بهتره استفاده کنن، چه افرادی نه؟
مناسب برای:
- بانوان با مشکلات رحمی یا قاعدگی نامنظم
- افرادی که عفونت مکرر (سینوزیت، گلو، ریه) دارند
- افرادی با سیستم ایمنی ضعیف
- کسانی که دچار سرفه های مزمن یا آسم هستند
- افراد با طبع سرد و بلغمی
بهتره مصرف نکنن:
- زنان باردار (مگر با تجویز پزشک سنتی)
- افراد با طبع خیلی گرم
- کسانی که زخم معده یا بیماری های گوارشی حاد دارند
- کودکان زیر ۷ سال (با احتیاط و نسخه مخصوص)
نکات نگهداری و افزایش ماندگاری قسط تلخ
- به دور از رطوبت و نور نگهداری شود
- در ظرف شیشه ای دربسته یا پلاستیک فشرده و کیپ
- ماندگاری پودر تا ۱ سال و چوب خشک آن تا ۲ سال در صورت نگهداری درست
پیشنهاد استفاده با گیاهان دیگر:
برای تقویت سیستم ایمنی:
برای درمان کیست تخمدان:
- قسط تلخ + عسل + رازیانه + سیاهدانه
برای درمان سرفه و ریه:
- قسط تلخ + آویشن + گل بنفشه + عسل
برای تقویت مغز:
نکته :
در طب سنتی برای درمان بیماری ها نحوه و مقدار مصرف قسط تلخ را پزشک تشخیص داده و تجویز می کند.
