گیاه پاخری

گیاه پاخری

گیاه پاخری یا پای خر با نام علمی توسیلاگو فارفارا (Tussilago farfara) که به گل قاصدک شباهت دارد،گیاهی است خودرو دارای ریشه قوی،گوشت دار و به رنگ سفید

مایل به قهوه ای است.این گیاه دارای گل های زردرنگی است که در فصل بهار ظاهر می شوند و برگ ها عمدتا پس از خشک شدن گل ها در اواخر تابستان و پاییز ظاهر می شوند.

برگ ها و گل های پاخری خاصیت دارویی دارند که پس از برداشت،آنها را باید بلافاصله خشک کرد چراکه تاخیر در خشک کردن سبب کاهش کمیت و کیفیت مواد موثره آن

می شود. طبیعت گیاه فرفره گرم و خشک است.

پاخری گیاهی است بومی ایران و در مناطق کوهستانی البرز، زاگرس، کردستان، لرستان، چهارمحال، کرمانشاه و همدان بیشتر یافت می‌شود. گیاه در بهار می‌روید و از ساقه

و برگ آن به صورت خشک‌ شده یا تازه استفاده دارویی می‌شود.

این گیاه را درزبان فارسی پای خر، پاخری، آردپشتک و توسیلاژ می نامند و در کتب طب سنتی با نام های فرفره، حشیشة السعال وفنجی وون (هندی) نام برده شده است.

نام های دیگر آن پای کره اسبی، سعالی، سعله، علف سرفه، منجون، فخریون، فرفر و فنجیوون می باشد.

خواص برگ پاخری:

• از برگ گیاه، برای بخور، رفع سکسکه، سرفه های خشک و درمان آبسه ها و له شده برگ ها با عسل به صورت ضماد برای مداوای باد سرخ استفاده می شود.
• از عصاره پاخری در صنایع بهداشتی و آرایشی برای حفاظت پوست و زیبایی، در تهیه شامپو های گیاهی و کرم استفاده می شود.
• برای ناراحتی های سینه و برونشیت مزمن و آسم می توان از این گیاه (برگ های این گیاه را مانند سیگار دود کرد) استفاده کرد. جالب است که در مجله داروسازی در تاریخ ژانویه 1951، تجربه لوکلر را در مورد دو بیمار مبتلا به تنگی نفس و معتاد به سیگار ذکر کنیم. این دو بیمار پرگ پاخری را جایگزین توتون کردند. افراد مبتلا به تنگی نفس در کمال تعجب پی بردند که بحران های تنگی نفس آن ها کمتر و کم دردتر می شود.
• دارای اثر قابل توجه محافظت کننده و ترمیم کننده بافت های مخاطی دستگاه تنفسی و رفع کننده علایم نزله ای می باشد. بدین منظوراز جوشانده 40 تا 50 گرم برگ خشک پای خر در یک لیتر آب 2 تا 4 فنجان درروز، تناول شود.
• همچنین دارای اثرات اشتها آوری، ضد درد، ضد التهاب، ضد سرفه و خلط آوری می باشد.

توجه: کسانی که ناراحتی کبدی دارند از گیاه پاخری با احتیاط استفاده کنند و نباید بیش از ۲ هفته استفاده شود.

روش مصرف گیاه پاخری:

• جوشانده یا دم‌ کرده برگ و ساقه خشک‌ شده:

15 تا 20 گرم گرد برگ خشک را به مدت ده دقیقه در یک فنجان آب جوش بریزید و سپس صاف کنید. این دم کرده را به صورت داغ چندین بار در روز برای درمان سرفه مداوم یا بیماری ها ریوی به کار برید.

20 تا 25 گرم برگ خشک را به مدت ده دقیقه در یک لیتر آب جوش دم کنید و سپس به دقت صاف کنید. برای تسهیل دفع خلط روزی سه فنجان جوشانده را داغ کرده بنوشید.

• استعمال موضعی:

ضماد یا جوشانده پاخری برای درمان درد مفاصل، پیچ‌ خوردگی و کوفتگی

• حمام گیاهی:

ریختن جوشانده در وان یا لگن برای دردهای روماتیسمی

چه افرادی بهتر است استفاده کنند و چه کسانی نه؟

مناسب برای:

• افراد با مشکلات تنفسی، آسم، سرفه‌های خشک و سرماخوردگی مزمن
• کسانی که دچار روماتیسم، درد مفاصل یا کوفتگی عضلات هستند
• کسانی با مزاج سرد و تر

بهتر است استفاده نکنند:

• زنان باردار و شیرده
• کودکان زیر ۷ سال (به‌ ویژه برای مصرف خوراکی)
• افراد با طبع خیلی گرم یا فشار خون بالا
• افراد با حساسیت تنفسی به گیاهان کوهی (در استنشاق بخار)

نکات نگهداری و افزایش ماندگاری:

• گیاه خشک‌ شده باید در کیسه پارچه‌ ای یا ظرف شیشه‌ ای تیره‌ رنگ نگهداری شود
• دور از نور، رطوبت و حرارت مستقیم
• ماندگاری: ۶ تا ۹ ماه
• در صورت بی‌ بو یا تغییر رنگ شدید، خاصیت درمانی‌ اش کاهش می‌ یابد

پیشنهاد استفاده یا ترکیب با گیاهان دیگر:

برای اثر بخشی بیشتر یا کاهش عوارض جانبی، پاخری را می‌توان با این گیاهان ترکیب کرد:• بارهنگ: برای تقویت اثرات ضد سرفه و خلط‌ آوری

• گل گاو زبان یا بادرنجبویه: برای آرام‌ بخشی و رفع التهاب
• عسل طبیعی: برای بهبود طعم و تسکین گلو درد
• زنجبیل یا آویشن: برای افزایش گرمی و تقویت سیستم تنفسی
• کندر یا مصطکی: برای تقویت عملکرد ریوی و اعصاب