هندوانه ابوجهل

هندوانه ابوجهل (با نام علمی: Citrullus colocynthis) گیاهی کویری و بسیار تلخ با میوه‌ ای شبیه هندوانه کوچک است.

هندوانه ابوجهل اسامی عمومی دیگری مانند: حنظل، خربزه روباه، سیب تلخ و …. دارد. میوه اش به شکل هندوانه (و برخی شبیه گلابی) کروی شکل و خیلی کوچک است و دارای

پوست سبز، کرم یا سفید است، پوششی بسیار سخت و درونش گوشت قرمز رنگ یا زرد، تلخ و سمی وجود دارد.

هر بوته ممکن است دارای یک میوه و یا چند میوه باشد،که تجربه نشان داده است میوه بوته هایی که فقط یک میوه می دهند سمی،ولی میوه بوته های چندتایی از بهترین نوع دارویی

است. به حالت خودرو در نواحی بیابانی و دامنه کوه ها همچنین در نواحی کویری نائین و بیابان های میمه اصفهان، نواحی کردستان و جنوب کشور می رویند.

خواص دارویی هندوانه ابوجهل :

دارای هورمون های زیاد همچون انسولین نباتی و هورمونی نظیر هورمون غدد صنوبری (ملاتونین) می باشد که بر ترشح تیروکسین اثر کنترل کننده دارد، برای درمان دیابت

نیز مفید بوده و دارای مقداری تانن و مواد تلخ بوده و در ناراحتی های عصبی و بی خوابی،فلج،درد مفاصل،چرک و قی کردن چشم برای مدت طولانی و ناراحتی های کلیه و مثانه،

درد سینه بسیار مفید می باشد.پزشکان سنتی میوه گیاه را برای بیرون راندن بلغم و صفرا و در درمان درد پی و عرق النسا و نقرس توصیه نموده اند و مقدار زیاد آن

سمی می باشد.

تلخ مزه بودن آن، مربوط به نوعی گلوکزید به نام کولوسنتین است که در آن وجود دارد و رنگ زرد و محلول در الکل می باشد.
هندوانه ابوجهل با دوز کم دارای خاصیت خلط آور و محلل و با دوز متوسط مسهل و مدر و با دوز زیاد به عنوان قی آور به مصرف می رسید.
مصرف آن در هوای سرد برای مغز و اعصاب و معده مضر است و در هوای بسیار گرم هم موجب اسهال و التهاب می شود و باید زمان و محل مصرف آن رعایت شود، که بهترین آن فصل بهار یا پاییز و نواحی معتدل است. برای افراد لاغر و ضعیف هم مناسب نبوده، و خوردن آبمیوه آن را علاج می کند. استنشاق آن برای دفع زردی چشم مفید است.
در قدیم معروف بوده که اگر آب حنظل را در منزل، زیر فرش ها بپاشید موجب از بین رفتن کک ها شده و از تکثیر آنها جلوگیری می نماید.

توجه: جهت استفاده خوراکی باید خوب ساییده و پودر گردد و با صمغ عربی یا نشاسته یا کتیرا خورده شود.

روش های مصرف هندوانه ابوجهل (فقط با دوز کم و اصولی):

پودر خشک‌ شده گوشت میوه: به‌ صورت ترکیبی با عسل، گلاب یا روغن برای مصرف محدود

چه افرادی بهتر است استفاده کنند و چه کسانی نه؟

مناسب برای (با نظر متخصص):

افراد با غلبه بلغم یا سودا
بیماران دیابتی (در حد کنترل اولیه)
افرادی با یبوست مزمن و خلط فاسد
کسانی با دردهای مفصلی، سیاتیک و نقرس

منع مصرف کامل برای:

زنان باردار و شیرده (باعث سقط و مسمومیت)
کودکان و سالمندان
افراد با زخم معده، کولیت، مشکلات کلیوی یا قلبی
مصرف بیش‌ از حد ممکن است باعث اسهال شدید، تهوع، بی‌ حسی، تشنج یا حتی مرگ شود

نکات نگهداری و افزایش ماندگاری:

پودر یا تکه‌ های خشک‌ شده باید در جای خشک، خنک، تاریک و دور از رطوبت نگهداری شوند
در ظرف دربسته و دور از دسترس کودکان
ماندگاری: حدود ۱ سال در شرایط مناسب

پیشنهاد استفاده یا ترکیب با گیاهان دیگر:

برای کاهش تندی و سمی بودن هندوانه ابوجهل و افزایش اثر درمانی:

عسل طبیعی: برای ترکیب با پودر آن در حب یا شربت
صمغ مصطکی یا سعد کوفی: برای تعادل طبع
گلاب یا آب لیمو: برای تعدیل اثرات تند داخلی
بادیان (انیسون) یا رازیانه: در درمان یبوست و دردهای گوارشی همراه با حنظل