بلیله

بلیله (بلیلج)

بلیله میوه درختی بزرگ از خانواده Combretaceae،جنس Terminalia است که بزرگ و برگ های آن عریض تر از برگ انبه و میوه آن

کمی دراز،تخم مرغی،سر آن باریک و پوست آن زرد غباری و نازک تر از پوست هلیله است.درخت بلیله بومی مناطق گرمسیری آسیا،

به ویژه هند و جنوب شرق آسیا است. این درخت در دشت‌ ها و تپه‌ های پست این مناطق به صورت خودرو و همچنین به عنوان

درخت کنار خیابان می‌ روید. میوه آن که تخم‌ مرغی شکل، زرد رنگ و دارای پوست نازک است، بخش مورد استفاده دارویی آن می‌ باشد.

بلیله در طب سنتی، به ویژه طب آیورودا، جایگاه ویژه‌ ای دارد. این میوه، به نام‌ های “بلیلج” و “باهرا” نیز شناخته می‌ شود.

طبیعت آن در طب سنتی کمی سرد و خشک است و مصلح آن عسل و شکر توصیه می‌ شود.

از جمله گیاهان دارویی است که برای درمان سردردهای مداوم و همچنین درمان جذام مفید می‌باشد.این گیاه در طب سنتی به نامهای

بلیلج،باهرا نامیده می‌شود، نام هندی این گیاه آملج و آنوله می‌باشد. طبق نظر حکمای طب سنتی طبیعت آن کمی سرد و خشک است.

بلیله دارای ترکیبات شیمیایی کلوکوز، آلاجیک اسید، حدود 17 درصد تانن و کالیک اسید می‌باشد. این گیاه بومی کشور هند می‌باشد.

خواص درمانی میوه بلیله در یک نگاه:

ضد تب، ضد سرفه و مخدر، برطرف کننده حالات صفراوی و ضد سردرد، دباغی کننده معده و صفرابر، اشتها آور و تقویت کننده معده، افزاینده دید چشم و قطع کننده رطوبت های جاری از دهان می باشد. در ضمن برای بیماری های روده مستقیم و مقعد، سوء هاضمه، یبوست و بواسیر نیز مفید است.

خواص و فواید اصلی آن:

بلیله دارای خواص درمانی متعددی است که از مهمترین آنها می‌ توان به موارد زیر اشاره کرد:

سلامت دستگاه گوارش:

• *مسهل: برای رفع یبوست (به خصوص نوع نارس آن) مفید است.
• *قابض: نوع رسیده آن خاصیت قابض دارد و می‌ تواند به درمان اسهال کمک کند.
• *تقویت‌ کننده معده و اشتها آور: به هضم بهتر غذا، رفع سوء هاضمه و افزایش اشتها کمک می‌ کند.
• *ضد نفخ: به کاهش نفخ و دل‌ پیچه کمک می‌ کند.
• *مفید برای روده: در درمان بیماری‌ های روده مستقیم و مقعد، از جمله بواسیر، موثر است.

سلامت سیستم عصبی و تسکین درد:

• * ضد سردرد: به خصوص برای سردردهای شدید و مزمن، از جمله میگرن، مفید است.
• * آرام‌ بخش ضعیف: دارای خواص مخدر ضعیفی است که می‌ تواند در آرامش کمک کند.
• * رفع رطوبت و بخارات مغز: در طب سنتی به تنقیه مغز و دفع سودا و بلغم کمک می‌کند.

سیستم ایمنی و التهاب:

• * آنتی‌ اکسیدان قوی: به دلیل دارا بودن آنتی‌ اکسیدان‌ها، به تقویت سیستم ایمنی و محافظت از بدن در برابر رادیکال‌ های آزاد کمک می‌ کند.
• * ضد التهاب: دارای خواص ضد التهابی است که می‌ تواند در درمان زخم‌ ها (مانند کولیت اولسراتیو و زخم معده) و کاهش درد و تورم ناشی از آرتریت مفید باشد.
• * ضد باکتری، ضد ویروس و ضد قارچ: به پیشگیری و مقابله با عفونت‌ ها کمک می‌ کند.

سلامت تنفسی:

• * ضد سرفه و خلط‌ آور: در درمان سرفه، گلودرد و سایر مشکلات تنفسی موثر است.

سایر خواص:

• * کاهش کلسترول و قند خون: به تقویت ماهیچه‌ های قلب، کاهش کلسترول بد خون و جلوگیری از تجمع چربی‌ ها کمک می‌ کند. همچنین، برخی تحقیقات نشان داده‌ اند که به ترشح انسولین و کاهش قند خون بالا کمک می‌ کند.
• * تقویت بینایی: به افزایش دید چشم و تقویت بینایی کمک می‌ کند.
• * ضد تب.
• * رفع رطوبت‌ های جاری از دهان.

طریقه مصرف بلیله :

بلیله معمولاً به صورت میوه خشک مصرف می‌ شود که می‌ تواند به صورت پودر، جوشانده یا دمنوش مورد استفاده قرار گیرد.

• * پودر: مقدار کمی از پودر بلیله (بدون هسته) را می‌ توان روزانه (مثلاً یک قاشق چای‌ خوری) با آب یا آب‌ میوه مخلوط و میل کرد. برای تقویت بینایی، می‌ توانید روزانه ۲ گرم از آن را کوبیده و با شکر و آب گرم مخلوط کنید.
• * دمنوش/جوشانده: میوه خشک بلیله را می‌ توان به صورت دمنوش تهیه کرد.

نکات مهم در مصرف:

به دلیل طبع سرد و خشک بلیله، بهتر است آن را با مصلحاتی مانند عسل و شکر مصرف کنید تا از سردی یا ضعف معده جلوگیری شود.

چه افرادی بهتر است استفاده کنند و چه افرادی نه؟

افرادی که بهتر است استفاده کنند:

• * افراد دارای مشکلات گوارشی مانند یبوست (نارس آن)، اسهال (رسیده آن)، سوء هاضمه و نفخ.
• * افرادی که از سردردهای مزمن، از جمله میگرن، رنج می‌ برند.
• * کسانی که به دنبال تقویت سیستم ایمنی و کاهش التهاب در بدن خود هستند.
• * افراد با مشکلات تنفسی مانند سرفه و گلو درد.
• * افراد با طبع گرم و تر ممکن است بیشترین سود را از این گیاه ببرند.

افرادی که بهتر است از مصرف آن خودداری کنند یا با احتیاط مصرف نمایند:

• * زنان باردار و شیرده: به دلیل نبود اطلاعات کافی در مورد بی‌ خطر بودن آن در این دوران، مصرف توصیه نمی‌ شود مگر با تجویز پزشک.
• * افراد دارای بیماری‌ های خاص گوارشی: مانند انسداد روده یا دردهای ناشناخته شکمی، باید از مصرف آن خودداری کنند.
• * افرادی که دارو مصرف می‌ کنند: به دلیل تداخلات احتمالی با برخی داروها، به ویژه داروهای ملین و مسهل، قبل از مصرف با پزشک مشورت شود.
• * افراد با طبع سرد: باید بلیله را حتماً با مصلحاتی مانند عسل، زنجبیل یا دارچین مصرف کنند.
• * در هنگام انجام کارهایی که به هوشیاری کامل نیاز دارد: به دلیل خاصیت مخدر ضعیف آن، بهتر است در این مواقع از مصرف آن خودداری شود.
• * افراد دارای حساسیت: در صورت داشتن حساسیت به گیاهان دارویی، از مصرف آن خودداری کنید.

نکات نگهداری و افزایش ماندگاری بلیله:

برای حفظ خواص و ماندگاری بلیله خشک، نکات زیر را رعایت کنید:

• * محیط خشک و خنک: بلیله خشک را در مکانی خشک، خنک و دور از نور مستقیم خورشید نگهداری کنید. رطوبت باعث کپک زدن و از بین رفتن خواص آن می‌ شود.
• * ظرف دربسته: حتماً در ظرفی کاملاً دربسته و غیر قابل نفوذ به هوا نگهداری کنید تا از ورود حشرات و از بین رفتن خواص آن جلوگیری شود.
• * دور از بوهای قوی: بلیله می‌ تواند بوهای دیگر را جذب کند، پس آن را دور از ادویه‌ جات یا مواد غذایی با بوی قوی نگهداری کنید.
• * ماندگاری: بلیله خشک در شرایط نگهداری مناسب می‌ تواند تا ۲ سال کیفیت خود را حفظ کند.

پیشنهاد استفاده یا ترکیب با گیاهان دیگر:

بلیله یکی از سه جز اصلی ترکیب معروف اطریفل (تریفالا) در طب آیورودا است. اطریفل از ترکیب سه گیاه هلیله سیاه، بلیله و آمله تهیه می‌ شود و دارای خواص درمانی بسیار وسیعی برای دستگاه گوارش، پاکسازی بدن و تقویت سیستم ایمنی است.

• * ترکیب در اطریفل: این رایج‌ ترین و موثرترین روش مصرف بلیله است. اطریفل به صورت پودر یا جوشانده مصرف می‌ شود.
• * ترکیب با عسل و شکر: به عنوان مصلح و بهبود طعم، می‌ توان بلیله را با عسل و شکر ترکیب کرد.
• * ترکیب با زنجبیل یا دارچین: برای کاهش سردی بلیله، می‌ توان آن را با این ادویه‌ ها مصرف کرد، به خصوص برای افراد با طبع سرد.