
خرنوب
خرنوب ترکیه
خرنوب یک درخت یا درختچه گلدار همیشه سبز از زیرخانواده Caesalpinioideae است.این گیاه بیشتر در کشورهای مدیترانه ای مانند ترکیه،یونان،اسپانیا،ایتالیا و
شمال آفریقا یافت می شود.میوه آن به صورت غلاف قهوه ای و شبیه به لوبیا رشد می کند و درون آن دانه هایی سخت و شیرین وجود دارد. میوه های آن در غلاف دراز
مانند باقالا، جا دارد و مزه اش شیرین است و با وجود شیرینی از دیگر شیرینی ها سردتر است،حاوی مواد قندی بوده ولی نشاسته کمتری دارد،دارای ویتامین آ، ب، ث، کلسیم،
منیزیوم،آهن و دارای مواد صمغی است که در آن فسفر به صورت فیتین یافت می شود که خاصیت آن خیلی بیشتر از فیتین های مصنوعی است.
اسپانیا بزرگترین تولیدکننده آن و پس از آن ایتالیا و مراکش قرار دارند.
کلمه “carob” از کلمه فرانسوی میانه “carobe” (در فرانسوی مدرن “caroube”) آمده است که آن را از عربی خَرُّوبٌ (kharrūb، “غلاف لوبیا اقاقیا”) و فارسی khirnub
وام گرفته است، که در نهایت احتمالاً از زبان اکدی “harūb-” یا آرامی “ḥarrūḇā” گرفته شده است.
Ceratonia siliqua، نام علمی درخت خرنوب، از کلمه یونانی keratōnía و کلمه لاتین siliqua به معنای “غلاف، خرنوب” گرفته شده است.
در زبان انگلیسی، این گیاه به نام “نانِ سنت جان” St. John’s bread و “درخت اقاقیا” locust tree نیز شناخته میشود.
واحد قیراط (carat)، که یک واحد جرم برای سنگهای قیمتی و معیاری برای خلوص طلا است، نام خود را از طریق کلمه عربی "قیراط" از نام یونانی دانه خرنوب κεράτιον (به معنای "شاخ کوچک") گرفته است.
در برگ های این گیاه 22 درصد تانن و در میوه آن نیز 41 درصد تانن یافت می شود. خرنوب بومی نواحی مدیترانه ست و کشورهای حوزه دریای مدیترانه از خواص درمانی
بی نظیرش اطلاع کافی را داشته و در اشکال مختلف استفاده می نمایند، بطور مثال در کشور ترکیه شیره خرنـوب طرفداران بیشماری دارد.
خواص خرنـوب در طب سنتی:
خرنوب از دیرباز در طب سنتی ایرانی، عربی و مدیترانه ای برای درمان بیماری های مختلف استفاده می شده است. برخی از مهم ترین خواص آن عبارت اند از:
- تقویت قوای جنسی – در طب سنتی از خرنوب برای افزایش اسپرم و درمان ناباروری مردان استفاده می شود، زیرا سرشار از آنتی اکسیدان ها و ترکیبات تقویت کننده هورمونی است.
- کمک به سلامت دستگاه گوارش – خاصیت ضداسیدی دارد و به بهبود ریفلاکس معده، زخم معده و سوءهاضمه کمک می کند.
- کاهش کلسترول و بهبود سلامت قلب – به دلیل فیبر بالا و ترکیبات پلی فنلی، باعث کاهش کلسترول بد (LDL) و بهبود جریان خون می شود.
- درمان سرفه و مشکلات تنفسی – دارای خاصیت خلط آور است و به درمان آسم، برونشیت و سرفه های مزمن کمک می کند.
- تنظیم قند خون – قند طبیعی دارد و برای افراد دیابتی جایگزین سالمی برای شیرینی ها محسوب می شود.
- کمک به کاهش وزن – فیبر موجود در خرنوب باعث کاهش اشتها و تنظیم هضم می شود، که به کاهش وزن کمک می کند.
- تقویت سیستم ایمنی – به دلیل داشتن آنتی اکسیدان های قوی، بدن را در برابر عفونت ها و بیماری ها مقاوم می کند.
نحوه استفاده از خرنوب:
را می توان به روش های مختلفی مصرف کرد:
- دمنوش – چند تکه از غلاف خشک شده خرنوب را در آب جوش انداخته و ۱۰ تا ۱۵ دقیقه بجوشانید. این دمنوش برای تقویت قوای جنسی، کاهش کلسترول و بهبود گوارش مفید است.
- پودر – خرنوب خشک شده را آسیاب کرده و به عنوان جایگزین کاکائو در شیر، اسموتی، کیک و شکلات استفاده کنید.
- کپسول – پودر خرنوب را درون پوکه های کپسول پرکنید؛ کپسول خرنوب برای سلامت قلب، کاهش وزن و بهبود عملکرد جنسی عرضه می شود.
نکات مهم در مصرف خرنوب:
- مصرف بیش از حد ممکن است باعث افت فشار خون یا اسهال ملایم شود.
- زنان باردار و افرادی که داروهای خاص مصرف می کنند، قبل از استفاده حتماً با پزشک مشورت کنند.
- برای افزایش اثرات درمانی، بهتر است خرنوب را صبح ها یا قبل از غذا مصرف کنید.