برگ غازیاقی

غازیاغی در زبان ترکی به معنی پای غاز می باشد. به نام های غاز پا، پنجه غازی، پنجه کلاغی هم نام برده شده است. نوعی از آن در کوه های لرستان می روید و به آن پای غاز می گویند. این گیاه خودرو بوده و تاکنون اهلی نشده است. از تیره اسفنجیان بوده، دارای برگ های مثلثی سر نیزه ای با دو گوشه در پایین می باشد. ساقه خوشه هایش بی برگ و درشت و حاوی دانه های قهوه ای براق است. اندام خوراکی این گیاه، برگ هاست.

غازیاقی به صورت خودرو در مناطق مختلف، به خصوص در نواحی کوهستانی و مرتفع، از جمله در غرب ایران (مانند استان‌های کرمانشاه و لرستان) می‌روید. این گیاه اغلب در اواخر بهار در دسترس است.

خواص و فواید اصلی آن:

برگ غازیاقی دارای طبع گرم و خشک است و سرشار از ویتامین‌های آ، ب، ث و املاح معدنی مانند منگنز، روی، گوگرد و کلسیم است. برخی از مهم‌ ترین خواص و فواید آن عبارتند از:

* تصفیه کننده خون: به دلیل داشتن ویتامین سی فراوان، به تصفیه و رقیق شدن خون کمک می‌کند.
* افزایش شیر مادران: ضماد برگ‌های آن روی پستان مادران شیرده باعث افزایش و جاری شدن شیر می‌شود.
* درمان بیماری‌های پوستی: از جمله در درمان و جلوگیری از لک و برص (پیسی) موثر است. ضماد آن برای زخم‌ها، سوختگی‌ها و جای نیش حشرات نیز مفید است.
* دفع سنگ کلیه و مثانه: خاصیت ادرارآور قوی دارد و به پاکسازی کلیه و مثانه کمک می‌کند.
* درمان مشکلات گوارشی: ملین، اشتهاآور، بادشکن و ضد نفخ است. در درمان التهاب روده، زخم معده، کولیت روده و اسهال مزمن موثر است.
* کاهش درد و التهاب: مسکن دردهای مفصلی، روماتیسم و نقرس است.
* تقویت حافظه و هوش: مصرف دم کرده آن برای ازدیاد هوش و حافظه مفید است.
* تقویت عمومی بدن و طول عمر: تقویت کننده عمومی بدن بوده و می‌تواند باعث شفافیت رخسار و طولانی شدن عمر شود.
* تنظیم قند خون: به تنظیم قند خون کمک می‌کند.
* ضد عفونی کننده: خاصیت ضد عفونی کنندگی دارد.
* رفع گلودرد: غرغره شیره برگ تازه آن در زمان گلودرد مفید است.
* سلامت استخوان: به دلیل دارا بودن کلسیم، برای درمان پوکی استخوان و التیام دردهای استخوانی و مفصلی مفید است

درمان بیماری برص با برگ غازیاغی:

برای درمان بیماری برص (لکه های سفید پوست) غازیاقی بسیار موثر خواهد بود، برای این منظور در فصل تابستان و پس از تنقیه با یک مسهل قوی و پاک کردن شکم، سه تا پنج گرم بذر غازیاقی را با نیم گرم زنجبیل، نیم گرم عاقرقرحا (آکرکره) و نیم گرم ریشه توت و عسل مخلوط کرده و هر روز میل نمایید.

این عمل را چند روز متوالی انجام دهید. پس از چند روز آثار بهبودی با پیدا شدن جوش هایی شبیه به آبله که بر روی پوست سفید ظاهر می شود و آب زردی از آن ها خارج می شود، حاصل و بیماری به تدریج برطرف شده و پوست بدن رنگ طبیعی خود را پیدا می کند.

دیگر خواص برگ غازیاقی :

غازیاقی خنک، اشتها آور، ملین و ادرار آور است.اگر به مقدار مساوی از آب غازیاقی و کاسنی وحشی و کاهو، هر روز ناشتا یک فنجان خورده شود، در بهبود امراض کبدی و به قول قدیمی ها قولنج کبد بسیار موثر است.

دم کرده یا جوشانده آن به مقدار شصت گرم در یک لیتر آب ادرار آور است و در دفع سنگ های کلیه و کبد و مثانه،نقرس اثر بسیار خوبی دارد.به دلیل خاصیت قابض و ضد ورم، اگر ضماد برگ هایش را روی پستان مادران شیرده قرار دهند، موجب جاری شدن شیر و افزایش آن می گردد.

چند شاخه غازیاقی و چند برگ گوجه فرنگی برای فرار مورچه ها از محل مفید است.دم کرده چهل گرم خشک آن در یک لیتر آب، برای رفع چین و چروک پوست و لطافت آن اثر نیکویی دارد.

مضرات برگ غازیاقی :

خوردن جوشانده آن به زنان باردار توصیه نمی شود، زیرا سبب سقط جنین می گردد.

طریقه مصرف برگ غازیاقی:

برگ غازیاقی را می‌توان به روش‌های مختلفی مصرف کرد:

* خام خوری: برگ‌های تازه آن را می‌توان به صورت سبزی خوردن در سالاد (مانند سالاد غازیاقی با کاهو، جوانه گندم، ریحان، اسفناج، جعفری و برگ کاسنی) مصرف کرد. خواص آن به صورت خام بیشتر از پخته است.

* پخت و پز: در تهیه انواع غذاها مانند کوکو، سبزی پلو و آش (مانند آش پاغازه) کاربرد دارد.

* دم کرده و جوشانده:

* برای تصفیه خون و لطافت پوست: دم کرده 40 گرم برگ خشک غازیاقی در 1 لیتر آب.

* برای روماتیسم و نقرس: 30 تا 60 گرم غازیاقی را در 1 لیتر آب جوشانده و روزی 3 فنجان میل کنید.

* برای ازدیاد هوش و حافظه: از دم کرده آن استفاده شود.

* ضماد (موضعی):

* برای افزایش شیر مادران: ضماد برگ‌های آن را روی پستان قرار دهید.

* برای زخم، سوختگی و آثار جوش پوستی: برگ‌های تازه کوبیده شده آن را با سرکه و نمک مخلوط کرده و به صورت ضماد استفاده کنید.

* برای درد و ورم چشم: 15 گرم غازیاقی را در 500 سی‌سی آب دم کرده و روزی 3 بار کمپرس کنید.

* برای تسکین درد بواسیر: غازیاقی را کوبیده با کمی سرکه بپزید و در محل بواسیر بگذارید.

* بذر غازیاقی: بذر آن دارای هورمون‌های گیاهی بوده و ترشحات داخلی بدن را تنظیم می‌کند. برای درمان پیسی، 10 گرم بذر غازیاقی را با عسل مخلوط کرده و به مدت 15 روز میل کنند.

چه افرادی بهتر است استفاده کنند و چه افرادی نه؟

افرادی که بهتر است استفاده کنند:

* افرادی که نیاز به تصفیه خون دارند.
* مادران شیرده (با احتیاط و مشورت پزشک).
* افراد مبتلا به سنگ کلیه و مثانه.
* افراد دارای مشکلات گوارشی مانند نفخ، یبوست، التهاب روده و زخم معده.
* افراد مبتلا به روماتیسم و نقرس.
* کسانی که به دنبال تقویت حافظه هستند.
* افراد مبتلا به بیماری‌های پوستی مانند برص.
* افراد دارای مشکلات کبدی.
* کسانی که نیاز به تقویت عمومی بدن و افزایش اشتها دارند.

افرادی که بهتر است از برگ غازیاقی استفاده نکنند (موارد منع مصرف):

* زنان باردار: خوردن جوشانده غازیاقی به شدت به زنان باردار توصیه نمی‌شود، زیرا می‌تواند سبب سقط جنین گردد.
* افراد با کلیه‌های ضعیف: از مصرف آن باید خودداری کنند.
* افرادی که داروهای رقیق کننده خون مصرف می‌کنند: سبزیجات برگ سبز از جمله غازیاقی حاوی ویتامین (ک) بالایی هستند که می‌تواند با این داروها تداخل داشته باشد.
* افراد حساس: زیاده‌روی در مصرف آن ممکن است باعث تحریکات پوستی در برخی افراد شود.
* افراد مستعد سنگ کلیه (به دلیل اگزالات بالا): مصرف زیاد آن می‌تواند زمینه‌ساز تولید سنگ کلیه شود. توصیه می‌شود بورانی آن را همراه با ماست مصرف کنند که اگزالات را جذب می‌کند.

نکات نگهداری و افزایش ماندگاری:

* برگ‌ غازیاقی را در جای خشک و خنک و دور از نور مستقیم خورشید در ظرف در بسته نگهداری کنید.

پیشنهاد استفاده یا ترکیب با گیاهان دیگر:

* در سالاد: می‌توانید آن را با کاهو، جوانه گندم، ریحان، اسفناج، جعفری و برگ کاسنی ترکیب کرده و با سس، آبلیمو و روغن زیتون میل کنید.

* در پلو: غازیاقی پلو یک غذای مقوی و خوشمزه است که می‌توانید آن را با مرغ یا گوشت قلقلی سرو کنید.

* برای بهبود امراض کبدی: می‌توانید به مقدار مساوی از عرق غازیاقی، کاسنی و کاهو را مخلوط کرده و هر روز ناشتا یک فنجان از آن بنوشید.

* با ماست: برای کاهش اگزالات موجود در آن و جلوگیری از تشکیل سنگ کلیه، می‌توانید بورانی غازیاقی را همراه با ماست مصرف کنید.