زردچوبه

زردچوبه

ضد التهاب قوی

آنتی اکسیدان

مفید برای کبد و مفاصل

 

گیاه‌شناسی

زردچوبه از تیره زنجبیل و از خانواده Zingiberaceae است که با نام علمی Curcuma longa و نام انگلیسی Turmeric شناخته می‌شود. زردچوبه بومی مناطق گرمسیری و مرطوب جنوب شرق آسیا، نظیر: هندوستان، پاکستان، اندونزی، جنوب چین و قاره آفریقا و آمریکای جنوبی است. این گیاه دارویی در ایران رویش ندارد، اما ممکن است آب و هوای جنوب استان سیستان و بلوچستان و بخش‌هایی از هرمزگان برای کشت زردچوبه مساعد باشد. این ادویه در اصل گیاهی است علفی و پایا به ارتفاع یک تا یک و نیم متر که در ناحیه ریشه، ریزوم‌های متورمی تولید می‌کند. از هر ریزوم چندین ساقه هوایی خارج می‌شود و یک گیاه زردچوبه جدید را شکل می‌دهند. قسمت مورد استفاده غذایی و دارویی در اصل ریزوم‌های خشک شده این گیاه است.

کاربرد زردچوبه

زردچوبه یک ادویه رایج و یکی از اجزای اصلی پودر کاری است. امروز زردچوبه را یک مکمل غذایی مفید برای درمان بیماری‌های مختلف از جمله: آرتریت، مشکلات گوارشی، عفونت‌های تنفسی، آلرژی‌ها، بیماری‌های کبدی، افسردگی و ... می‌دانند. جالب است بدانید که از زردچوبه در صنایع رنگرزی استفاده گسترده‌ای می‌شود.

تاریخچه استفاده از زردچوبه

بر اساس رساله‌های پزشکی سانسکریت، منابع مکتوب آیورودا و نوشته‌های یونانیان، زردچوبه سابقه طولانی در طب سنتی جنوب آسیا دارد. استفاده از زردچوبه به عنوان دارو یا ادویه احتماالا به ۴ هزار سال پیش بازمی‌گردد. در آسیای جنوب شرقی، زردچوبه نه تنها یک ادویه محسوب می‌شود، بلکه جزئی از مواد اصلی در اجرای مراسمات مذهبی است. زردچوبه به دلیل رنگ زرد درخشانش به "زعفران هندی" مشهور است. پزشکی مدرن به اهمیت این داروی گیاهی پی برده است. به طوری که در ۲۵ سال اخیر بیش از ۳۰۰۰ مقاله و نشریه سلامتی به فواید زردچوبه پرداخته‌اند.

زردچوبه در طب سنتی

در کتب طب سنتی موارد مصرف متعددی برای زردچوبه ذکر شده است. درمان یرقان، درمان درد و التهاب، خشک شدن زخم و باز کننده عروق کبدی از جمله موارد درمانی مصرف زردچوبه به طور سنتی است. در طب سنتی، از پودر ریزوم زردچوبه در فرآورده‌های دارویی جهت درمان بیماری‌های متعدد چون: روماتیسم، بدن درد، انگل روده، اسهال، تب، درد معده، عفونت‌های مجاری ادرار، سو هاضمه، لکه‌های پوستی، مشکلات قاعدگی، قولنج روده و بیماری‌های پوستی استفاده می‌شود.

فرآورده‌های زردچوبه

زردچوبه علاوه بر اینکه یک ادویه محبوب برای آشپزی است، در صنایع دارویی و بهداشتی بسیار کاربرد دارد. از عصاره زردچوبه برای تولید شامپو، صابون، خمیردندان، کرم‌های آرایشی، لوسیون‌ها، روغن و انواع مواد خوراکی استفاده می‌شود. این عصاره گیاهی پایه ساخت دارو‌های مهم پزشکی نیز است.

طبع زردچوبه

طبع زردچوبه در طب سنتی گرم و خشک است و آبلیمو و آب بالنگ بهبود دهنده خواص و مزاج زردچوبه و کاهنده عوارض آن هستند.

ترکیبات شیمیایی زردچوبه

کورکومین ماده موثره ریزوم گیاه زردچوبه با نام علمی Difeouloy Imethane است. علاوه‌بر کورکومین ترکیبات شیمیایی متعدد از جمله روغن فرار، زینجیبرن، آلفا و بتا تورمرین و مواد دیگر از جمله: آرابینوز، فروکتوز، گلوکز و نشاسته در ریزوم گیاه زردچوبه وجود دارد. رنگ زرد یا نارنجی زردچوبه مربوط به مواد رنگی مثل کورکومین، دس‌متوکسی کورکومین و بیس‌دس متوکسی است. از جمله ویتامین‌های موجود در ادویه زردچوبه: ویتامین B۶، کولین، فولات، ویتامین C، ویتامین K و ویتامین E می‌باشد. این ادویه همچنین سرشار از فیبر و مواد معدنی، چون کلسیم، آهن، منیزیم، فسفر، پتاسیم، سدیم، روی و مقدار کمی مس است.